Tibbi məqalə
Göyöskürək: niyə geri qayıdır, necə tanınır?
Aylardır göyöskürək infeksiyası həm uşaqlara, həm valideynlərə əzab verir. Bu, yeni bir xəstəlik deyil, illərdir peyvəndlə idarə olunan bir infeksiyanın geri qayıtmasıdır.
Diaqnoz üçün çox vaxt öskürəyi görmək kifayətdir
Göyöskürəyi digər öskürəklərdən ayıran şey onun xarakteridir: paroksizmal, yəni tutma şəklində gələn, reprizlərlə (nəfəsalma zamanı xarakterik səslə) müşayiət olunan öskürək. Tutma zamanı uşağın üzü qızarır, gözləri yaşarır, bəzən qusma ilə bitir. Gecələr adətən daha şiddətlidir.
Laborator təsdiq əlbəttə aparılır, amma təcrübəli həkim üçün klinik mənzərə çox vaxt kifayət edir. Ona görə valideynlərdən tez-tez xahiş edirəm: gecə tutmasını qısa video şəklində çəkin. Qəbulda uşaq sakit ola bilər, video isə diaqnozu bir dəqiqədə aydınlaşdırır.
Analizlərdə nə görünür
Xarakterik hal: ağciyərdə iltihab yoxdur, təngnəfəslik yoxdur, amma hemoqramda yüksək leykositoz var. Rentgenoqrammada emfizematoz dəyişiklik ola bilər. Bu üçlük: güclənən öskürək, iltihabsız ağciyər, yüksək leykositoz: göyöskürəyi ilk sıraya çıxarır.
Təsdiqlənmiş halda uşaq adi klinikada deyil, infeksion xəstəxanada müalicə olunmalıdır. Bu, ehtiyat deyil, epidemioloji qayda məsələsidir.
Ən çox risk altında olan: ən kiçiklər
Ən ağır hallar kompleks peyvənd yaşı hələ çatmamış körpələrdə olur. Belə körpə infeksiyanı özü tapıb gətirmir: çox vaxt evdəki 3–4 yaşlı, bağçaya gedən və peyvəndi vurulmamış bacı-qardaşdan yoluxur. İki ayını doldurmamış körpədə göyöskürək tutması həyat üçün təhlükəli ola bilir.
“Peyvənd olunmayan uşaqlar yaşadıqları ərazidə infeksiyanın yayılması üçün münbit şərait yaradırlar. Peyvənd bu mənada şəxsi iş olmaqdan əlavə həm də ictimai məsuliyyətdir.”
Körpəni necə qorumaq olar
- Evdəki bütün uşaqların peyvənd təqvimini tamamlamaq: körpənin ətrafını qorumaq onu qorumaq deməkdir.
- Öskürən böyükləri və uşaqları körpədən uzaq tutmaq.
- Bir çox Avropa ölkəsində tətbiq olunan yanaşma: hamiləliyin təxminən 7-ci ayında zəiflədilmiş dTap peyvəndi: qərar hamiləliyi izləyən həkimlə birlikdə verilir.
Bu əlamətlərdə gecikməyin
- Tutma şəklində, boğucu, üzü qızardan öskürək: xüsusən gecələr güclənirsə.
- Öskürəkdən sonra qusma və ya nəfəsin kəsilməsi.
- Körpədə tutma zamanı dodaqların göyərməsi.
- Kompleks peyvənd yaşı çatmamış körpə öskürən uşaqla təmasda olubsa.
Uşağınız üçün qəbula yazılın
Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.