Dr. Sahib Cəfərov Pediatr, neonatoloq-reanimatoloq

Valideynlər üçün

Peyvənd haqqında ən çox verilən suallar

Nə vaxt immunizasiya haqqında yazsam, onlarla imtina və etiraz mesajı alıram. Ona görə cavabları bir yerə topladım, mübahisə üçün deyil, qərar vermək üçün lazım olan məlumat kimi.

“Dünya yaranandan bu yana təbabətin peyvənddən üstün bir nailiyyəti yoxdur. Bu, içməli sudan sonra insanlığa və sağlamlığa xidmət edən ikinci vasitədir.”

Dr. Sahib Cəfərov

“Kim istəmir, vurdurmasın” — niyə bu yanaşma işləmir

Çünki peyvənd yalnız bir uşağı qorumur. Nə qədər çox insan peyvənd almasa, həmin ərazidə təhlükəli infeksiyaların yayılması üçün bir o qədər münbit şərait yaranır. Bunun bariz nümunəsini bu ölkədə qızılca epidemiyası zamanı canlı gördük.

Ən çətin nəticəsi isə budur: kompleks peyvənd yaşı hələ çatmamış körpə özünü qoruya bilmir. İki ayını doldurmamış körpə göyöskürəyə çox vaxt evdəki 3–4 yaşlı, peyvəndi vurulmamış bacı-qardaşdan yoluxur. Ona görə peyvənd şəxsi işdən əlavə həm də ictimai məsuliyyətdir.

Nə baş verdi: qızılca və göyöskürək niyə geri qayıtdı

Sosial şəbəkələrdə və hətta bəzi tibb müəssisələrində aparılan əsassız təbliğatın nəticəsi odur ki, ildən-ilə qızılca və göyöskürək kimi təhlükəli uşaq infeksiyalarının sayı artır, gedişləri ağırlaşır. Elə dövrlər olub ki, infeksion xəstəxanalarda yer qalmayıb və əlavə modul tipli xəstəxana açılıb. Səbəb isə çox bəsitdir: immunizasiyadan səbəbsiz imtinalar.

Epidemiya başlayanda peyvənd vurdurmaq kifayətdirmi?

Gecikmiş peyvənd yenə də faydalıdır, amma tələsik vurulan peyvəndin immunitet yaratması üçün vaxt lazımdır. Xəstəlik artıq yayılıbsa, qorunmanın ən düzgün yolu peyvəndlə yanaşı təmasdan uzaq durmaqdır: qapalı və izdihamlı məkanlara getməmək, maskadan istifadə etmək, sanitar-gigiyena qaydalarına riayət etmək.

Ən çox verilən suallar

Peyvənd təhlükəsizdirmi?
Peyvəndlər indiyədək milyonlarla insanın həyatını xilas edib və bundan sonra da edəcək. Hər tibbi müdaxilə kimi peyvəndin də gözlənilən reaksiyaları var: iynə yerində qızartı, qısamüddətli hərarət, bəzən yüngül səpki. Bunlar xəstəliyin özünün riski ilə müqayisə olunmayacaq dərəcədə kiçikdir.
Peyvənd cədvəlimiz gecikib. Yenidən başlamalıyıqmı?
Xeyr, adətən yenidən başlamağa ehtiyac olmur. Qalan dozalar düzgün ardıcıllıq və aralıqlarla tamamlanır. Müayinədə peyvənd kartına baxılır və uşağın yaşına uyğun plan qurulur.
Qızılca peyvəndindən sonra səpki çıxdı: bu normaldırmı?
Bəzən qızılca peyvəndindən sonra xəstəliyi imitasiya edən xırda səpkilər və subfebril hərarət olur. Bu, gözlənilən reaksiyadır və adətən heç bir müdaxilə tələb etmir. Səpki sürətlə yayılırsa, uşaq süstdürsə və ya hərarət uzun çəkirsə, həkimə müraciət edin.
Qripp peyvəndini uşağa hər il vurdurmaq lazımdırmı?
Bəli, qripp peyvəndi mövsümi xarakter daşıyır və hər il təkrarlanır. 6 aylıqdan başlayaraq 18 yaşa qədər bütün uşaqlara tövsiyə olunur: 6 aydan 3 yaşa qədər yarım doza, 3 yaşdan sonra tam doza. İlk dəfə alan uşaqlara bir ay sonra ikinci doza məsləhət görülür, sonrakı illərdə bir doza kifayətdir.
Hamiləlikdə peyvənd körpəni qoruyurmu?
Bir çox Avropa ölkəsində hamiləliyin təxminən 7-ci ayında zəiflədilmiş dTap peyvəndinin vurulması tətbiq olunur və bunun körpəni ilk aylarda göyöskürəkdən qorumaqda müsbət nəticələri var. Bu barədə qərar hamiləliyi izləyən həkimlə birlikdə verilməlidir.
Uşağım tez-tez xəstələnir: peyvənd ona zərər verməzmi?
Əksinə: immun sistemi zəif olan, xroniki xəstəliyi olan, allergik və astmatik, tez-tez respirator infeksiya keçirən uşaqlar peyvəndlənmə üçün ilk növbədə tövsiyə olunan qrupdur. Peyvənd vaxtı isə uşağın hazırkı vəziyyəti nəzərə alınmaqla müayinədən sonra seçilir.
Peyvəndləmə və immunizasiya xidməti Göyöskürək və digər tənəffüs yolu xəstəlikləri Mövsümi viruslar

Uşağınız üçün qəbula yazılın

Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.

050 368 74 05 Bütün əlaqə yolları