Dr. Sahib Cəfərov Pediatr, neonatoloq-reanimatoloq

Fəaliyyət sahəsi

Tənəffüs yolları xəstəlikləri

Uşaq qəbulunun ən böyük hissəsi buradan gəlir: öskürək, hərarət, tıncıxma. Bunların çoxu virus mənşəlidir və özü keçir, amma eyni şikayətin arxasında bronxiolit, pnevmoniya və ya göyöskürək dayana bilər. Fərqi ayırmaq müayinənin işidir.

Hansı vəziyyətlərlə işləyirəm

  • Kəskin respirator virus infeksiyaları və qripp — gedişin izlənməsi, ağırlaşmaların erkən aşkarlanması.
  • Bronxit və obstruktiv bronxit — inhalyasion müalicə, təkrarlanan halların nəzarəti.
  • Bronxiolit — körpələrdə RS-virusun ən çox rast gəlinən ağır forması.
  • Pnevmoniya — fizikal müayinə, rentgenoloji təsdiq, antibakterial terapiyanın əsaslandırılması.
  • Göyöskürək — xarakterik tutmaların tanınması və müvafiq yönləndirmə.
  • Bronxial astma — diaqnozun adlandırılmasından çox, kontrolun qurulması.

Bronxiolit körpələrdə niyə ayrıca mövzudur

Mövsümdə yayılan RS-virus böyük uşaqda adi soyuqdəymə kimi keçə bilər, körpədə isə qısa zamanda ağır bronxiolitə çevrilir. Bu vəziyyətdə uşaq yalnız “öskürən” deyil — nəfəs alması çətinləşir, döş qəfəsində dartılmalar (retraksiyalar) görünür, ağızətrafı göyərmə olur. Belə uşaqların bir qismi qeyri-invaziv tənəffüs dəstəyinə (CPAP) ehtiyac duyur və bu, gecikdiriləsi qərar deyil.

Bu əlamətlərdə gecikmək olmaz

  • Nəfəsalmanın tezləşməsi, qabırğaarası və qabırğaaltı dartılmalar.
  • Dodaq və ya ağızətrafı nahiyənin göyərməsi.
  • Körpənin əmməkdən imtina etməsi, süstlük, oyanmaqda çətinlik.
  • Fasiləsiz, boğucu, üzü qızaran öskürək tutmaları.
  • 2 aylığa qədər körpədə hər hansı hərarət.
  • Standart müalicəyə baxmayaraq 5 gündən artıq davam edən yüksək hərarət.

Antibiotik nə vaxt lazımdır

Virus infeksiyasında antibiotik nə xəstəliyi qısaldır, nə də ağırlaşmanın qarşısını alır. Antibiotikə ehtiyac bakterial infeksiya təsdiqləndikdə və ya klinik mənzərə ilə laborator göstəricilər buna işarə etdikdə yaranır: hemoqram, iltihab markerləri (CRP), lazım olduqda rentgenoloji müayinə.

Pnevmoniya rentgenoloji diaqnozdur, amma rentgendən əvvəl fizikal müayinənin — xüsusən perkussiyanın: dəyəri böyükdür. Unudulmaqda olan bu üsul çox vaxt görüntüləmə ehtiyacını da, onun nə qədər təcili olduğunu da göstərir.

Göyöskürək: peyvəndlə birbaşa bağlı

Göyöskürəyin diaqnozunu qoymaq üçün çox vaxt öskürəyi görmək kifayətdir: paroksizmal xarakterli, reprizlərlə müşayiət olunan tutmalar. Son illərdə bu xəstəliyə daha çox rast gəlinməsinin səbəbi sadədir: peyvənddən imtinalar. Kompleks peyvənd yaşı hələ çatmamış körpə isə çox vaxt evdəki böyük bacı-qardaşdan yoluxur.

Öskürək və hərarət haqqında

Öskürək neçə gün davam edərsə narahat olmaq lazımdır?
Virus infeksiyasından sonra quru öskürək bir-iki həftə davam edə bilər. Amma öskürəyin getdikcə şiddətlənməsi, xüsusən gecələr tutma şəklinə düşməsi, nəfəs almanın çətinləşməsi və ya hərarətin yenidən qalxması gözləmə səbəbi deyil: bunlar müayinə səbəbidir. Uzunmüddətli öskürəyin arxasında reflüks, allergiya və ya göyöskürək də dayana bilər.
Uşağa antibiotik lazımdırmı?
Virus infeksiyalarında antibiotik fayda vermir. Ehtiyac bakterial infeksiya şübhəsi və ya təsdiqi olduqda yaranır: klinik mənzərə, hemoqram, iltihab markerləri və lazım gələrsə rentgen nəticəsinə görə. Bu qərar müayinədən sonra verilir, telefon üzərindən deyil.
“Obstruktiv bronxit” deyilir: bu astmadırmı?
Təkrarlanan obstruksiya hallarında ad nə olursa olsun: obstruktiv bronxit, allergik bronxit, reaktiv bronx: düşüncədə bronxial astma dayanır. Əsas məqsəd adlandırma deyil, vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq və residivlərin qarşısını almaqdır.
İnhalyasiya (nebulayzer) hər öskürəkdə lazımdırmı?
Xeyr. İnhalyasion müalicə bronxobstruksiya əlamətləri olanda: tıncıxma, fitverici nəfəs, çətinləşmiş nəfəsvermə: effektiv olur. Adi quru öskürəkdə isə çox vaxt lazım deyil. Preparat və doza uşağın yaşına və vəziyyətinə görə seçilir.

Uşağınız üçün qəbula yazılın

Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.