Dr. Sahib Cəfərov Pediatr, neonatoloq-reanimatoloq

Fəaliyyət sahəsi

Profilaktik müayinə və inkişaf nəzarəti

Ən yaxşı qəbul, uşağın xəstə olmadan gəldiyi qəbuldur. Profilaktik baxışın məqsədi problemi başlamamışdan və ya erkən mərhələdə tutmaqdır: inkişafın ləngiməsi, çəki problemi, gizli çatışmazlıq və ya vaxtında görülməyən patologiya.

Bir yaşa qədər: ayda bir dəfə

Bir yaşa qədər uşaqlar hər ay pediatr müayinəsindən keçməlidir. Fiziki və psixo-motor inkişaf diqqətlə izlənməlidir ki, müdaxilə ehtiyacı vaxtında qiymətləndirilsin. Bu yaşda bir ay böyük müddətdir: baş tutmaq, çevrilmək, oturmaq, tutub durmaq — hər mərhələnin öz vaxt aralığı var və gecikmə erkən görüləndə daha asan həll olunur.

  • Antropometriya — çəki, boy, baş çevrəsi və onların əyri üzrə dinamikası.
  • Psixo-motor inkişaf — yaşa uyğun bacarıqların yoxlanması.
  • Orqan sistemləri — ürək, ağciyər, qarın, dəri, sümük-əzələ sistemi.
  • D vitamini profilaktikası — dozanın yaşa və vəziyyətə uyğunluğu.
  • Qidalanma — əlavə qidaya keçid, rasionun tərkibi, dəmir və kalsium mənbələri.
  • Peyvənd təqvimi — hansı peyvəndin vaxtı çatıb, hansı gecikib.

Bir yaşdan sonra

Bir yaşdan sonra profilaktik baxış seyrəkləşir, lakin ləğv olunmur. Məktəbəqədər və məktəb yaşında diqqət mərkəzi dəyişir: qamət və onurğa əyriliyi, çəki artıqlığı və ya geriliyi, tez-tez təkrarlanan infeksiyalar, yorğunluq və diqqət problemləri, yeniyetməlik dövrünün dəyişiklikləri.

Uşaqlarda qamət pozulmalarının erkən aşkarlanması ayrıca vacibdir: bu mövzuda həkim auditoriyası qarşısında da çıxış etmişəm. Erkən görülən əyrilik konservativ tədbirlərlə idarə oluna bilir; gec qalmış hal isə artıq mütəxəssis müdaxiləsi tələb edir.

D vitamini haqqında

Azərbaycan günəşli ölkədir, buna baxmayaraq müayinələrdə D vitamini çatışmazlığına çox rast gəlinir: bəzən çox aşağı göstəricilərlə. Baş ağrısı, əzələ və sümük ağrıları, yuxu pozğunluğu, iştahsızlıq, tez yorulma kimi şikayətlərin arxasında da bu dayana bilir. Profilaktik doza yaşa görə verilir; müalicə dozası isə yalnız analiz nəticəsinə görə hesablanır.

Vacib: D vitamini “nə qədər çox, o qədər yaxşı” olan vitamin deyil. Doza həkim tərəfindən təyin edilməli, yüksək dozalar isə analiz nəzarəti altında verilməlidir.

Növbəti baxışı gözləmədən müraciət edin

  • Çəkinin artmaması və ya azalması, iştahın davamlı pozulması.
  • Əldə etdiyi bacarığı itirməsi (oturmurdusa – oturmaqdan, danışırdısa – danışmaqdan imtina).
  • Səbəbi görünməyən, təkrarlanan hərarət.
  • Solğunluq, tez yorulma, gündəlik aktivliyin azalması.
  • Qamətdə görünən əyrilik, çiyinlərin və ya kürəklərin asimmetriyası.

Profilaktik baxış haqqında

Uşaq sağlamdırsa, müayinəyə niyə gəlməliyik?
Çünki profilaktik baxışın məqsədi xəstəliyi müalicə etmək deyil, inkişafı izləmək və problemi əlamət verməmişdən əvvəl tutmaqdır. Çəki əyrisindəki sapma, inkişaf mərhələsinin gecikməsi, gizli anemiya və ya D vitamini çatışmazlığı çox vaxt uşağın “yaxşı görünməsi” ilə yanaşı gedir.
Uşağın çəkisi az/çoxdur: nə etməliyəm?
Tək ölçü heç nə demir; qərar dinamika ilə verilir. Müayinədə əvvəlki ölçülərlə müqayisə aparılır, qidalanma rejimi nəzərdən keçirilir və lazım gələrsə analizlərlə səbəb axtarılır. Rasion dəyişikliyi çox vaxt bir neçə günə nəticə verir: amma bunu təxminlə deyil, ölçü ilə izləmək lazımdır.
“İmmuniteti gücləndirən” dərman yazın deyə bilərəmmi?
Bu sualın ən doğru cavabı sağlam qidalanmadır. Qida nimçəsinin yarısı meyvə və tərəvəz, qalan yarısı taxıl və zülal məhsulları, yanında isə süd məhsulları olmalıdır. Bunun yerinə keçən sehrli preparat yoxdur; çatışmazlıq varsa (məsələn dəmir və ya D vitamini), o, analizlə təsdiqlənib hədəflə müalicə olunur.

Uşağınız üçün qəbula yazılın

Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.