Dr. Sahib Cəfərov Pediatr, neonatoloq-reanimatoloq

Fəaliyyət sahəsi

Peyvəndləmə və immunizasiya

Peyvəndləmə qəbulumun ayrılmaz hissəsidir, həm təqvim üzrə immunizasiya, həm də valideynin sualına vaxt ayırmaq. Qərar valideynindir; amma qərarın düzgün məlumat üzərində qurulması mənim işimdir.

Qəbulda nə olur

  • Peyvənd öncəsi müayinə — uşağın hazırkı vəziyyəti qiymətləndirilir, əks-göstəriş olub-olmadığı yoxlanılır.
  • Təqvimin yoxlanması — hansı peyvəndin vaxtı çatıb, hansı gecikib, gecikmiş cədvəl necə bərpa olunacaq.
  • Mövsümi qripp peyvəndi — 6 aylıqdan başlayaraq; ilk dəfə alan uşaqlarda bir ay sonra ikinci doza məsləhət görülür.
  • Reaksiyaların izahı — hansı hərarət və səpkinin gözlənilən olduğu, nə vaxt zəng etmək lazım gəldiyi.
  • Risk qrupları — allergik, astmatik və tez-tez xəstələnən uşaqlarda prioritet.

Niyə bu qədər israrlıyam

Çünki nəticəni öz gözümlə görmüşəm. Peyvəndlərdən əsassız imtinaların artdığı illərdə qızılca və göyöskürək kimi xəstəliklərin sayı da artdı, gedişi ağırlaşdı, infeksion xəstəxanalarda yer qalmadı. Bunlar statistika deyil, qəbulumdan keçən uşaqlardır.

Peyvənd yalnız şəxsi seçim deyil: həm də ictimai məsuliyyətdir. Peyvəndlənməmiş uşaq yaşadığı mühitdə infeksiyanın yayılması üçün şərait yaradır. Kompleks peyvənd yaşı hələ çatmamış körpə isə bu yolla: evdəki böyük bacı-qardaşdan: yoluxur.

“Övladlarınızı təhlükəli infeksion xəstəliklərlə mübarizədə köməksiz buraxmayın. Peyvəndləmə bu yolda sizin ən qüvvətli silahınızdır.”

Dr. Sahib Cəfərov — öz yazılarından

Peyvənddən sonra nə gözləmək olar

Bəzi peyvəndlərdən sonra yüngül reaksiyalar normaldır: iynə yerinin qızarması, qısamüddətli subfebril hərarət, bəzən qızılca peyvəndindən sonra xəstəliyi imitasiya edən xırda səpkilər. Bunlar adətən heç bir müdaxilə tələb etmir. Vacib olan valideynin bunu əvvəlcədən bilməsidir: gözlənilən reaksiya izah olunmayanda təbii səpki də qorxuya çevrilir.

Peyvənddən sonra dərhal əlaqə saxlayın

  • Nəfəsalmada çətinlik, üzün və ya dodaqların şişməsi, yayılmış övrə.
  • Davamlı, sakitləşməyən ağlama və ya qeyri-adi süstlük.
  • Qıcolma.
  • Üç gündən artıq davam edən yüksək hərarət.

Ən çox verilən suallar

Peyvənd cədvəlimiz gecikib: bərpa etmək olar?
Bəli. Gecikmiş cədvəl yenidən başlamaqla deyil, qalan dozaların düzgün ardıcıllıq və aralıqlarla tamamlanması ilə bərpa olunur. Müayinədə peyvənd kartına baxılır və plan tərtib edilir.
Uşaq xəstədirsə peyvənd vurmaq olar?
Yüngül soyuqdəymə adətən mane olmur, lakin qərar müayinədən sonra verilir. Yüksək hərarət və ya kəskin xəstəlik dövründə peyvənd sağalmadan sonraya saxlanılır. Elə buna görə hər peyvənddən əvvəl müayinə olunur.
Qripp peyvəndini nə vaxt vurdurmaq lazımdır?
Ən yaxşısı payızın əvvəlində, xəstəliyin pik dövrü başlamamışdan. İmmunitetin formalaşması üçün təxminən iki həftə lazımdır: mövsüm başlayandan sonra vurulan peyvənd də faydalıdır, amma həmin iki həftə ərzində yoluxma ehtimalı qalır.
Peyvənddən sonra hərarət və səpki normaldırmı?
Qısamüddətli subfebril hərarət və iynə yerində qızartı gözlənilən reaksiyalardır. Qızılca peyvəndindən sonra bəzən xəstəliyi imitasiya edən xırda səpkilər və subfebril hərarət olur: adətən müdaxilə tələb etmir. Üç gündən uzun çəkən yüksək hərarət, qıcolma və ya allergik reaksiya əlamətlərində isə dərhal həkimə müraciət edilməlidir.

Uşağınız üçün qəbula yazılın

Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.