Fəaliyyət sahəsi

Yenidoğulmuş və südəmər körpənin təqibi

İlk aylar uşaq təbabətinin ən sıx dövrüdür: körpə həftələr ərzində sürətlə dəyişir və problemlərin çoxu erkən görüləndə asan həll olunur. Bu dövrün müayinəsi mənim üçün yenidoğulmuşların reanimasiya şöbəsində formalaşıb.

Təqibdə nələrə baxılır

Hər görüşdə körpənin çəkisi, boyu, baş çevrəsi ölçülür və əvvəlki ölçü ilə müqayisə edilir. Rəqəmin özündən çox onun dinamikası vacibdir: bir həftədə nə qədər artıb, qidalanma rejimi buna uyğundurmu.

Çəki artımı və qidalanma — əmizdirmə texnikası, sutkalıq rejim, çəki itkisinin bərpası.
Sarılıq — dərinin və göz ağının rəngi, bilirubinin dinamikası, risk faktorlarının qiymətləndirilməsi.
Tənəffüs — tezlik, köməkçi əzələlərin iştirakı (retraksiyalar), ağızətrafı rəng.
Nevroloji status — tonus, reflekslər, davranış: hər müayinənin ayrıca hissəsi.
Göbək və dəri — sağalma gedişi, səpkilər, hemangioma kimi dəyişikliklərin izlənməsi.
Peyvəndə hazırlıq — hər peyvənddən əvvəl vəziyyətin qiymətləndirilməsi.

Sarılıq niyə ayrıca mövzudur

Doğuş evindən körpələr adətən fizioloji doğuşdan sonra ikinci, cərrahi doğuşdan sonra üçüncü sutkada evə buraxılır. Sarılıq isə öz pik həddinə çox vaxt məhz bu günlərdən sonra çatır: yəni ailə evdə olanda. Sərbəst bilirubinin yol verilən həddi aşması nadir, lakin geridönməz nəticələrə (bilirubin ensefalopatiyası) apara bilir.

Ana ilə körpənin qan qrupu və Rh uyğunsuzluğu, ekiz doğuş, vaxtından əvvəl doğulma — bunlar sarılığın adi gedişini gözləmək üçün deyil, daha sıx nəzarət üçün əsasdır. Sarılıq haqqında ətraflı yazı valideynlər üçün ayrıca hazırlanıb.

Gecikdirmədən müraciət edin

2 aylığa qədər körpədə hərarətin qalxması: bu, evdə izlənəcək vəziyyət deyil.
Sarılığın 5-ci gündən sonra artması, ovuc və dabanların da saralması, körpənin süst və ya çətin oyanan olması.
Tənəffüsün tezləşməsi, qabırğaarası dartılmalar, ağızətrafı göyərmə.
Əmməkdən imtina, təkrarlanan güclü qusma, sidik sayının kəskin azalması.
Çəkinin doğum çəkisinə qayıtmaması və ya azalması.

Vaxtından əvvəl və az çəkili körpələr

Vaxtından əvvəl doğulmuş körpələr ayrıca cədvəl üzrə izlənir: qidalanmanın kaloriliyi, çəki artımının tempi, anemiya və D vitamini profilaktikası, göz və eşitmə yoxlamalarının vaxtı. Reanimasiya dövrü keçmiş uşaqların ambulator təqibi də bu təcrübənin bir hissəsidir.

Valideynlərin ən çox soruşduğu

Körpəni ilk dəfə nə vaxt həkimə göstərməliyəm?

Doğuş evindən çıxdıqdan sonra ilk günlərdə. Erkən baxışın əsas məqsədi sarılığın gedişini, çəki dinamikasını və qidalanmanın qurulmasını qiymətləndirməkdir: bunların hər üçü məhz ilk həftədə dəyişir. Sonra bir yaşa qədər ayda bir dəfə müayinə tövsiyə olunur.

Körpə kifayət qədər süd alırmı: bunu necə bilim?

Ən etibarlı göstərici çəki artımı və sidik sayıdır. Körpə sakit yatırsa, əmmədən sonra rahatlayırsa, gün ərzində kifayət qədər isladırsa və çəkisi qrafik üzrə artırsa, süd yetərlidir. Şübhə olanda müayinədə çəki ölçülür və qidalanma rejimi birlikdə nəzərdən keçirilir.

Sarılıq bütün körpələrdə olur, deyilmi?

Fizioloji sarılıq həqiqətən çox yayılıb və özü keçir. Amma “hamıda olur” fikri ilə bütün sarılıqları eyni saymaq olmaz: qan qrupu uyğunsuzluğu, ekiz doğuş, erkən çıxış və sürətlə artan bilirubin fərqli yanaşma tələb edir. Ona görə sarılıq gözlə deyil, dinamika və lazım olduqda analizlə qiymətləndirilməlidir.

Körpə bir ay ərzində neçə dəfə müayinə olunmalıdır?

Sağlam körpədə bir yaşa qədər ayda bir dəfə baxış standartdır. Vaxtından əvvəl doğulmuş, az çəkili və ya reanimasiya dövrü keçirmiş körpələrdə bu qrafik həkim tərəfindən daha sıx təyin edilir.

Yenidoğulmuşda sarılıq: nə vaxt təhlükəlidir? Ana südü və sağlam qidalanma Profilaktik müayinə və inkişaf nəzarəti Pediatrik və neonatal reanimasiya