Tibbi məqalə
Uzun sürən hərarət və Kavasaki xəstəliyi
Uşaq təbabətində ən təhlükəli cümlələrdən biri budur: “yəqin virusdur, keçər”. Əksər halda doğrudur. Amma hərarət günlərlə davam edirsə, o cümlə diaqnozun qarşısını kəsir.
Beş gün qaydası
5 yaşdan böyük uşaqlarda aparılan standart müalicə tədbirlərinə baxmayaraq 5 gündən artıq davam edən yüksək hərarət varsa, mütləq Kavasaki xəstəliyi haqqında düşünmək lazımdır. Bu, nadir diaqnozdur, lakin gecikməsi ürək tərəfindən ağır fəsadlara gətirib çıxarır.
Nəyə baxılır
Hərarətlə yanaşı aşağıdakılar müşahidə oluna bilər:
- gözlərin qızarması (konyunktivit) — irinsiz;
- boyun nahiyəsində limfa düyünlərinin böyüməsi (limfadenit);
- dilin xarakterik görünüşü — “çiyələyəbənzər” dil;
- dodaqların qızarması və çatlaması, bədəndə səpki;
- sonrakı günlərdə barmaq uclarında dərinin soyulması;
- exokardioqrafiyada koronar dəyişikliklər və kardit əlamətləri;
- biokimyəvi müayinələrdə hipoalbuminemiya, qaraciyər sınaqlarında artım.
Bu əlamətlərin hamısı eyni anda olmur: elə çətinlik də bundadır. Diaqnoz tək bir göstərici ilə deyil, mənzərənin bütövü ilə qoyulur.
Vaxt niyə həlledicidir
Kavasaki xəstəliyində müalicənin vaxtında başlanması xəstəni sonrakı fəsadlardan qoruyur. Müalicə stasionar şəraitdə, kardioloq nəzarəti ilə aparılır və exokardioqrafiya müşahidəsi planın ayrılmaz hissəsidir. Preparat və doza uşağın çəkisinə görə həkim tərəfindən hesablanır: bu, evdə idarə olunan vəziyyət deyil.
Uzun hərarətin digər səbəbləri
Uzun sürən hərarətin arxasında yalnız Kavasaki dayanmır. Praktikamda naməlum etiologiyalı hərarətlə müraciət edən, aylarla 39 dərəcəni ötən pasientlər olub: belə hallarda araşdırma geniş aparılır: qan və sidik analizləri, infeksion markerlər, görüntüləmə, lazım gəldikdə daha dərin müayinələr.
Ayrıca qeyd etməyə dəyər: təkrarlanan yüksək hərarət və şiddətli qarın ağrıları irsi-genetik Ailəvi Aralıq Dənizi qızdırması (FMF) ilə də bağlı ola bilər. Bu xəstəlik Azərbaycanda o qədər də nadir deyil və genetik analizlə təsdiqlənir. Diaqnoz qoyulana qədər belə xəstələr çox vaxt bir neçə müəssisədə nəticəsiz müalicə alır: ona görə pediatrlardan bu ehtimalı yaddan çıxarmamağı xahiş edirəm.
Valideyn üçün qısa qayda
- Hərarət 5 gündən artıq davam edirsə — “gözləyək” yox, müayinə.
- Hərarətlə birlikdə gözlərin qızarması, səpki, dodaqların çatlaması varsa: gecikməyin.
- Təkrarlanan hərarət + şiddətli qarın ağrısı: ayrıca araşdırma tələb edir.
- 2 aylığa qədər körpədə hər hansı hərarət: dərhal həkimə.
Uşağınız üçün qəbula yazılın
Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.