Dr. Sahib Cəfərov Pediatr, neonatoloq-reanimatoloq

Valideynlər üçün

Mövsümi viruslar: qripp, RSV və bronxiolit

Hər payız və qış eyni mənzərə təkrarlanır: müraciətlər artır, uşaq bağçaları və məktəblər infeksiyanın yayılma mərkəzinə çevrilir. Bu yazının məqsədi qorxutmaq deyil, hansı əlamətin gözləmə, hansının isə qərar tələb etdiyini ayırmaqdır.

Qripp: ilk 48 saat

Qripp adətən kəskin başlayır: yüksək hərarət, üşütmə, əzələ, sümük və oynaq ağrıları, boğaz və baş ağrısı. Praktika göstərir ki, ilk 48 saat ərzində həkimə müraciət etmək xəstəliyin gedişinə əhəmiyyətli müsbət təsir göstərir: çünki spesifik müalicə qərarı məhz bu pəncərədə verilir.

Qrippin ən çox rast gəlinən ağırlaşması ikincili bakterial pnevmoniyadır. Ona görə şübhə yarandıqda rentgenoloji müayinə, hemoqram və iltihab markerlərinə baxılır. Ağırlaşma əlamətləri: hərarətin düşüb yenidən qalxması, öskürəyin güclənməsi, nəfəsalmanın çətinləşməsi.

RS-virus və bronxiolit: körpələr üçün ayrı hekayə

Böyük uşaqda adi soyuqdəymə kimi keçən RS-virus körpədə qısa zamanda ağır bronxiolitə çevrilə bilər. Bu, sadəcə çox öskürmək deyil: nəfəs almaq çətinləşir, döş qəfəsində dartılmalar görünür, ağızətrafı nahiyə göyərir. Belə uşaqların bir hissəsi xəstəxanada qeyri-invaziv tənəffüs dəstəyinə (CPAP) ehtiyac duyur.

Valideyndən istənilən tək bir şey var: bu əlamətləri hiss edən kimi gecikmədən həkimə müraciət etmək və lazım gələrsə stasionar müalicəyə razılıq vermək. Bu vəziyyətdə vaxt müalicənin bir hissəsidir.

Evdə bunlara baxın

  • Nəfəsalmanın tezləşməsi, qabırğaarası və qabırğaaltı dartılmalar.
  • Ağızətrafı və ya dodaqlarda göyərmə.
  • Körpənin əmməkdən imtina etməsi, süstlük.
  • Fasiləsiz, boğucu öskürək tutmaları; nəfəsalarkən fit səsi.
  • 2 aylığa qədər körpədə hər hansı hərarət.
  • Hərarətin düşüb bir neçə gündən sonra yenidən qalxması.

Ajiotaj və məlumat

Mövsüm başlayanda televiziya və sosial mediada növbəti “yeni virus” xəbərləri yayılır və bu, ailələr arasında çaşqınlıq yaradır. Faktiki vəziyyət isə sadədir: bütün respirator virus infeksiyalarından qorunma yolları eynidir.

  • Gigiyena qaydalarına əməl etmək, əlləri tez-tez yumaq.
  • Sıx və qapalı məkanlarda qoruyucu maskadan istifadə.
  • Xəstə uşağı bağçaya və məktəbə göndərməmək.
  • Sağlam qidalanma və kifayət qədər maye.
  • Mövsümi qripp peyvəndi — 6 aylıqdan başlayaraq.

Peyvəndin vaxtı

Qripp əleyhinə peyvənd hər il təkrarlanır və ən yaxşısı payızın əvvəlində, xəstəliyin pik dövründən əvvəl vurulmasıdır. İmmunitetin formalaşması üçün təxminən iki həftə lazımdır: mövsümün ortasında vurulan peyvənd də faydalıdır, sadəcə həmin iki həftə ərzində yoluxma ehtimalı qalır. Praktikada peyvənd almış uşaqların böyük əksəriyyəti ya xəstələnmir, ya da xəstəliyi ağırlaşmasız, yüngül keçirir.

Mövsümi infeksiyalar haqqında

Uşaq ildə neçə dəfə xəstələnsə normaldır?
Bağçaya gedən kiçik yaşlı uşaqlarda soyuq mövsümdə bir neçə dəfə respirator infeksiya keçirmək gözləniləndir. Narahatlıq üçün əsas: hər dəfə ağırlaşma ilə keçməsi, uzun sürən sağalma, çəki itkisi və inkişafın ləngiməsi. Bu hallarda əlavə araşdırma lazımdır.
Virusa qarşı antibiotik köməkdirmi?
Xeyr. Antibiotik virusa təsir etmir və “ağırlaşmasın deyə” profilaktik verilməsi də düzgün deyil. Ehtiyac bakterial infeksiya şübhəsi və ya təsdiqi olduqda: klinik mənzərə, hemoqram, iltihab markerləri və lazım gələrsə rentgen nəticəsinə görə yaranır.
Nə vaxt evdə izləmək, nə vaxt həkimə getmək olar?
Uşaq oyaqdır, maye qəbul edir, nəfəsi rahatdır və hərarəti hərarətsalıcıya cavab verirsə, evdə izləmək mümkündür. Nəfəs çətinliyi, süstlük, əmməkdən imtina, susuzlaşma əlamətləri və ya 2 aylığa qədər körpədə hərarət varsa: gecikmədən həkimə.

Uşağınız üçün qəbula yazılın

Dr. Sahib Cəfərov — Leyla Medical Center-in aparıcı pediatrı. Xətai rayonu, Yusif Səfərov küçəsi 19, Bakı.